Het Rode Gevaar

In een ingebouwde kast in de huiskamer hing hij. Aan de binnenkant van de kastdeur, aan een spijkertje,hing een bruine enveloppe. Wenken voor de bescherming van uw gezin en uzelf stond er in vette letters op de enveloppe gedrukt. Tevens stond er 'geef deze envelop met inhoud een vaste plaats in Uw woning, bedrijf of gebouw.
Ik als kleine jongen, totaal ontwetend van het wereldgebeuren, vond dat allemaal bijzonder interessant. Het was de tijd van de koude oorlog. In de enveloppe zat een brochure met aanwijzingen wat te doen bij een luchtaanval. In het bijzonder een aanval met het atoomwapen die, zo was toentertijd de gedachten, wel vanuit het oosten zou komen. De Russen waren nu eenmaal niet te vertrouwen. De expansiedrift van de Sovjet-Unie baarde de westerse wereld grote zorgen. De Bescherming Bevolking, die ressorteerde onder het ministerie van Binnenlandse Zaken, had deze raadgevende brochure huis aan huis laten bezorgen. Waarschijnlijk was het de bedoeling om de burgers gerust te stellen door allerlei tips te geven bij een onverwacht bombardement.

Binnenshuis:
1. Onmiddellijk dekking zoeken onder tafel, bed, werkbank e.d.
2. Zover mogelijk van ramen en buitenmuren.

Buitenshuis:
1 Spring of duik achter muur, wal, in greppel.
1. In voertuig direct stoppen en op de vloer gaan liggen.

Mijn ouders hadden het allemaal doorgenomen en kwamen tot de conclusie dat de veiligste plek in ons huis onder de trap was. Mocht de bom dan vallen dan spoedden we ons naar het halletje beneden om daar de gebeurtenissen af te wachten.
In de Tweede Wereldoorlog was het meer dan eens bij een bombardement voorgekomen dat de huizen weliswaar verwoest waren maar het trappenhuis nog fier overeind stond. Ook werd geadviseerd voeding en drinkwater in de schuilplaats te hebben. Het zou goed mogelijk kunnen zijn dat het wel een poosje zou duren voordat we daar weer vandaan konden. We hadden ook geen idee wat een atoombom was. Ja een bom die een grote paddestoel veroorzaakte en in een klap een deel van de stad kon verwoesten. Ook wist men wel dat zo'n bom veel narigheid kon geven, maar het bleef toch ver van ons bed. In Japan wist men er alles van maar de feitelijke informatie kwam slechts met mondjesmaat binnen.

Dus daar onder de trap zouden we het wel kunnen overleven. Natuurlijk werd er wel in de brochure van alles vermeld, zoals wat radioactieve neerslag, een zogenaamde fall-out, precies inhield. Het waren gevaarlijke stralen die je niet zag, niet kon horen, niet kon ruiken en niet kon voelen. Wat moest je er dan ook mee, dat het verschrikkelijk tumoren zou veroorzaken werd maar niet verteld. De genezing er van was in die dagen toch al uiterst moeilijk. Bovendien waren de lange termijn gevolgen nog onbekend. Zoals we nu weten leden in Japan generaties lang mensen aan de gevolgen ervan. Maar toen dacht men dat de gevolgen van een fall-out wel mee zouden vallen. Er werden zelfs atoomproeven genomen, waarvan Amerikaanse militairen het gebeuren van dichtbij het mochten bijwonen. Velen van hen hebben de gepensioneerde leeftijd niet mee kunnen maken. Zij stierven jaren later aan de gevolgen van de radioactieve straling. De enige bescherming die men toen had waren zwart gemaakte brillenglazen die hun ogen tegen de felle flits, die bij de ontploffing vrij kwam, moesten beschermen.
Maar wij waanden ons toch betrekkelijk veilig daar onder de trap voor als de bom zou vallen. Bovendien dacht ik als kleine jongen dat er een ijzeren gordijn hing dat al die ellende wel zou tegen houden en vader en moeder wisten wel wat ze in een dergelijke situatie moesten doen. Toch waren mijn ouders er bepaald niet fanatiek mee bezig. Het enige dat in het halletje beneden stond, en dat alleen zomers, waren een paar flessen melk. Wij hadden thuis in die jaren nog geen koelkast, door mijn moeder later, toen we er wel een klein exemplaar van hadden, consequent ijskast werd genoemd. Dus wilden we de melk tegen verzuring behoeden, werd het in het koele halletje beneden gezet. Allen bij een flinke onweersbui ging het mis. Zuur! Omdat tegen te gaan kocht mijn moeder bij de melkboer, bij dergelijke weersomstandigheden, losse melk die gekookt diende te worden, jakkes. Mijn familie in het noorden des land zweert bij gesteriliseerde melk. 'Jan, lekker glaasje melk bij het brood?' 'O lekker tante'. Dan maak ik de vergissing en dan proef ik het weer wat mij aan vroegere tijden doet denken.

Ja, nostalgie, nee hoor, gewoon jakkes. Nog een glaasje? Nee dank u ik prefereer thee. Gelukkig is de atoombom tot op heden niet gevallen en ik hoop maar dat het nooit zal gebeuren. Ik heb wel een trap in mijn knusse benedenwoning, maar om daaronder te gaan zitten... Onder de trap is een voorraadkast en een kleine bescheiden w.c. daar passen we nooit met ons allen in. Bovendien is het ook niet nodig. De bommen van vandaag de dag zijn zo krachtig dat een eenvoudig trappenhuis beslist geen enkele bescherming zou bieden. We leggen geen voorraden meer aan. Nu eten we lekker alles zelf op en gelijk hebben we. Geniet er maar van voor dat de bom valt.