OPPERSTOK
Zoals reeds vermeld is het ons niet bekend welke familierelatie er eventueel
bestaat tussen Klaas en de groep Gelkenes. Waarschijnlijk is Klaas de
in 1679 geboren zoon van Gijsbert Ariensen en Annechjen Claes. In 1700
is hij getrouwd met Marrigje Krijnen van Streefkerk en in 1721 hertrouwd
met Barber Jansse Kovel uit den Opperstok waar ook Klaas zelf, zowel in
1700 als in 1721, woonde. Vele kinderen werden geboren, zowel uit het
eerste als uit het tweede huwelijk - in totaal vonden wij er dertien.
Velen zijn waarschijnlijk jong overleden. Zoals in de groep Gelkenes is
ook in de groep Opperstok de kindersterfte zeer groot.
Van drie zoons, allen geboren uit het tweede huwelijk, zijn ons thans
levende nakomelingen bekend en deze nakomelingen hebben nu allen de zelfde
schrijfwijze van de naam, n.l. Kortland.
Wij herhalen: zij die thans Kortlandt heten vinden hun oorsprong in Alblasserdam.
Zij wier naam thans Korteland is kunnen hun stamvader zowel in Alblasserdam
als in Groot Ammers - Gelkenes vinden. Als de naam tegenwoordig Kortland
wordt geschreven dan komen zij oorspronkelijk in ieder geval van Groot-Ammers
en kunnen zowel tot de groep Gelkenes als tot de groep Opperstok behoren.
De
genoemde drie zoons van Klaas zijn
Gijsbert
- geboren in 1722
Willem
- geboren in 1724
Jan
- geboren in 1729
Alle
drie trouwden zij met een meisje dat Lijsbeth of Lijsje heet.
GIJSBERT
Gijsbert heeft als echtgenote Lijsbeth Willemse Verbraak en het huwelijk
wordt gesloten in Molenaarsgraaf. De vele kinderen uit dit huwelijk worden
geboren in Molenaarsgraaf en Ottoland. Lijsbeth Verbraak overlijdt na
een miskraam in 1766 en heeft dan al 11 kinderen ter wereld gebracht.
De meesten zijn slechts enkele weken of maanden oud geworden en als de
moeder in 1766 sterft zijn er misschien nog 2 of 3 in leven. Zijn het
deze droevige toestanden die er de oudste dochter, Johanna, in Molenaarsgraaf
geboren in 1753, toe hebben gebracht reeds vroeg het ouderlijk huis te
verlaten? Zij trouwt in Rotterdam in 1772 met een zekere Hendricus van
Beekbergen uit Zeist.
In 1778 wordt dit huwelijk ontbonden. Echtscheiding was in die dagen een
zeer uitzonderlijke aangelegenheid waarvoor wel zeer ernstige redenen
moesten bestaan. Die waren er dan blijkbaar ook: op 31 augustus 1778 werd
Johanna geleid voor de vergadering van Officier en Schepenen en verhoord
terzake van het te vondeling leggen van haar kind. Zij had nog andere
zaken op haar geweten en niet alleen werd het huwelijk, op verzoek van
van Beekbergen, "gedissolveert", maar bovendien wordt: "bij
requisitoir van de Raad in de Vroedschap en Hoofdofficier der stad tegen
Johanna Kortland wegens overspel gevorderd dat zij zou worden verklaard
te zijn eerloos, infaam, meinedig en nooit in staat om enig ambt of bediening
waar te nemen, benevens een boete van 400 gulden subsidiair verbanning
voor de tijd van 50 jaar uit de landen van Holland en West Friesland".
Blijkbaar liep het met die verbanning niet zo'n vaart want in 1780 is
zij reeds weer (of nog) in Rotterdam.
Later trouwt zij, waarschijnlijk in Amsterdam, met een zekere Hendrik
Grammans en in 1786 wordt in Amsterdam een zoon geboren: Hendrik Grammans
Jr.
Wij weten niet wanneer Grammans Sr. overleden is doch in 1799 was Johanna
waarschijnlijk weduwe en in dat jaar wordt geboren in 's Gravenambacht
en gedoopt te Pernis Gijsbert Kortland - "in onecht gewonnen"
kind van Rut Odrigo, wonende te Rhoon, en Johanna Kortland. Johanna overlijdt
in 1831, op 77 jarige leeftijd, te Pernis.
Gijsbert trouwt, in Pernis, met Trijntje Noordzij, in 1819. Wij vinden
de geboorte van drie zoons waarvan er twee als kind overleden. Blijft
de in 1821 geboren zoon Hendrik. In 1824 is Gijsbert flankeur bij de 9de
afdeling Nationale Infanterie in garnizoen te 's Gravenhage. Als Trijntje
Noordzij op 11 april 1849 overlijdt is de woonplaats van Gijsbert onbekend.
Blijkbaar had hij het onrustige bloed van zijn moeder. Enkele maanden
later - op 14 september 1849 - hertrouwt hij echter te Moerkapelle met
Stijntie Lagendijk. Hij sterft in 1860 te Moerkapelle.
Voor zijn zoon Hendrik - zie 0.1.
WILLEM
Keren wij terug naar de in 1724 te Groot Ammers geboren zoon van Klaas:
Willem. Dit is de Schiedamse tak van de groep Opperstok. Willem heeft
al vroeg zijn geboortedorp verlaten. In 1747 trouwt hij als "jonge
man wonende onder Streefkerk" in Overschie met Lijsje Ariens Geervliet
en in 1755 krijgt hij "klein burgerrecht" in Schiedam. Van hun
kinderen zijn er twee van wie wij thans nakomelingen kennen: Jan en Pieter,
beiden geboren in Schiedam in respectievelijk 1753 en 1759.
Jan
trouwt in 1775 in Schiedam ("schepen huwelijk") met Marijtje
Allard en uit dit huwelijk vinden wij drie dochters en twee zoons. Met
uitzondering van de oudste dochter Elisabeth, geboren in 1776, raken wij
hun spoor kwijt. Elisabeth is ongehuwd en bevalt in 1789 en in 1809 van
een zoon - Pieter en Josua Adrianus, die dus de naam Kortland dragen.
Pieter is schipper en wij vinden van hem geen kinderen. Voor Josua Adrianus
- zie deel V: 0 - 2.
De
andere zoon van Willem en Lijsje Geervliet: de in 1759 te Schiedam geboren
Pieter trouwt in 1780 met Divertje van der Velden en wij vinden
vier zoons. Van de oudste - Willem - verder geen spoor. Jong overleden
? De tak van de tweede zoon - Jacob - is blijkbaar uitgestorven. In 1812
was hij "Sergeant de Police" maar enkele jaren later, als de
Fransen verdwenen zijn, wordt hij vermeld als "zakkendrager".
Ook van de derde zoon Nicolaas die in 1857 te Ommerschans als "kolonist"
overlijdt vinden wij geen levende nakomelingen. Blijft de in 1791 geboren
Ary. Zijn echtgenote is Christina van der Heul - geboren in Krimpen aan
de Lek en als hij in 1880 te Schiedam overlijdt wordt hij vermeld als
schipper.
Voor
twee zoons van Ary en Christina van der Heul, Pieter en Ary, verwijzen
wij naar 0 - 3 en 0 - 4.
JAN
Wij moeten nu weer terugkeren naar het verre verleden voor de derde
zoon van Klaas en Barber Kovel: de in 1729 geboren Jan.
Deze tak van de groep Opperstok is lang trouw gebleven aan de Alblasserwaard:
Groot Ammers en Streefkerk. Jan trouwt in 1749 te Bergambacht met Lysbeth
Arients Boode. De oudste zoon Claas wordt in 1750 te Bergambacht geboren
de overige kinderen in den Opperstok. Claas en de jongste zoon, de in
1767 geboren Paulus, hebben thans levende nakomelingen.
Claas
trouwt in 1779 te Streefkerk met Cornelia Balde, en uit dit huwelijk worden
11 kinderen geboren in zeven verschillende gemeenten; in volgorde: Nieuw
Lekkerland - Groot Ammers - Alblasserdam - Brandwijk - Gouderak - Ysselmonde
- en Nieuwerkerk aan de Yssel. Claas overlijdt trouwens in 1825 in deze
laatste gemeente en deze tak heeft zich blijkbaar naar de Ysselstreek
verplaatst. Waarschijnlijk was Claas schipper zoals zijn broer Paulus.
Alleen de tak van de in 1788 te Brandwijk geboren zoon Ary zet zich in
de mannelijke lijn voort. Hij trouwt in 1816 te Ouderkerk aan de Yssel
met Wilmpje van Herk en uit dit huwelijk kennen wij slechts één
zoon die naar zijn grootvader wordt vernoemd en Klaas wordt gedoopt. Zie
0 - 5.
Paulus
wordt in Groot-Ammers geboren in 1767 en hij overlijdt in 1849 te
Streefkerk. Waarschijnlijk heeft hij de Opperstok niet verlaten maar vóór
1812, en dus in 1767 gingen, zoals wij reeds vermeldden, de bewoners van
de Oppcrstok in Groot Ammers naar de kerk. In 1849 daarentegen bestond
de Burgerlijke Stand en behoorde de Opperstok tot Streefkerk. In 1802
trouwt Paulus met Anna Cornelis Verhoef en hij is schipper van beroep.
Van
de zeven kinderen die werden geboren zijn er vijf jong overleden. Blijven
twee zoons die op hun beurt zijn getrouwd: Cornelis, geboren in 1804 en
Jan geboren in 1810. Beiden zijn zoals hun vader, schipper.
De
tak van Jan sterft in de mannelijke lijn uit. Hij had één
zoon die ook Jan heet (geboren in 1841) en die in 1870 met Gerrigje den
Butter trouwde. Twaalf kinderen werden uit dit huwelijk geboren waarvan
er tien nog geen jaar oud zijn geworden. De twee anderen bereiken de leeftijd
van vier jaar en van tweëentwintig jaar.
Cornelis,
geboren in 1804 onderhield een trekschuitdienst tussen Groot Ammers en
Gorcum. Hij trouwt in 1836 met Marrigje den Toom. Zeven kinderen worden
geboren. Drie meisjes zijn jong overleden. Een dochter, de in 1841 geboren
Anna, trouwt in 1873 met Pieter Kortland, een lid van de groep Gelkenes
die ook al schipper is. Een zoon, de in 1844 geboren Bastiaan, overlijdt
kinderloos in Veenhuizen. Blijven de twee oudste zoons: Paulus en Willem
- beiden geboren in Streefkerk in respectievelijk 1837 en 1838. Zie 0-6
en 0-7.
|