Het Haags verhaal

Mijn ouders woonde in de begin jaren van de tweede Wereldoorlog in de Haagse wijk Geuzen en Statenkwartier in de Jacob Hopstraat. Het was zo'n twee-over-een-trap woninkje.
Daar werd op 12 december 1941, hun eerste kind, mijn broer Johannes Dirk geboren, vernoemd naar zijn beide grootvaders, Johannes Kortland en Dirk Madern.

Op het balkon in de van Bylandtstraat

In 1942 werd Den Haag door de Duitse bezetters omgebouwd tot een vestingstad, langs en nabij de kust gelegen wijken werden ontruimd en ten dele gesloopt, meer dan 100.000 inwoners werden geevacueerd. Mijn ouders waren onder hen en verhuisden naar de van Bylandtstraat in de wijk het Regentessekwartier, waar ze, naar ik meen te weten, inwoonden bij een alleenstaande oudere mevrouw. Op 22 juni 1944 werd daar mijn andere broer Dirk geboren. Mijn moeders vader voor de tweede maal vernoemd, wie zal het zeggen.

De stad is ruim vijftigmaal gebombardeerd het ergst op 3 maart 1945, toen het Bezuidenhoutkwartier goeddeels werd verwoest.
Terwijl het grootste deel van Nederland, eind 44, door de geallieerde was bevrijd, zuchtten de inwoners in het westen van het land nog onder het juk van de Duitse bezetters.
In de vesting Holland, die geheel van de buiten wereld was afgegrendeld, waardoor er geen voedingsmiddelen en brandstoffen binnen kwamen, heerste hongersnood.
Met veel improvisatie en eenzijdig voedsel, wist het gezin Kortland door de hongerwinter heen te komen. In de grote steden waren gaarkeukens opgericht, waar de hongerende bevolking een waterig bietensoepje of onverteerbare veevoerpap kreeg aangeboden.
In Den Haag leden 20.000 mensen aan hongeroedeem, want het ransoen bedroeg slechts 500 calorieen per dag. 25.000 Mannen, vrouwen en kinderen kwamen van de honger om.

4 mei 1945. In hotel de Wereld, in het zwaar getroffen Wageningen, nemen prins Bernhard en generaal Foulkes de overgave van de Duitse generaal Blaskowitz in ontvangst. De oorlog is voorbij het is vrede.
Nederland kwam behoorlijk beschadigd uit de oorlog, 92.000 huizen volledig verwoest en bijna 400.000 woningen die zwaar tot licht beschadigd waren. 800 kleine en 24 grote bruggen waren vernield. Ontmantelde fabrieken, geen treinen, geen wagens, geen fietsen, geen textiel en geen voedsel.

Direct na de oorlog probeerden mijn vader en zijn collega's de natie weer van wat eten te voorzien. Ze werkten zeven dagen in de week, van 's morgens vroeg tot 's avonds laat, maanden achtereen.
Mijn ouders kregen in die zelfde tijd een huis aangeboden op de Rijswijkseweg. Zij niet alleen, er waren meerdere gegadigden, dus wie het eerst kwam wie het eerst maalde.Mijn moeder toog, met twee kleine kinderen, naar het opgegeven adres en, tegenwoordig zouden we dat zoiets als kraken noemen, nam het huis in bezit. Dit ging niet geheel zonder slag of stoot. Het was niet anders.
Mijn vader kon er niet bij zijn, vanwege zijn drukke werkzaamheden voor de voedselvoorziening.

Tienduizenden vrijwilligers melden zich ondertussen voor het leger, want de oorlog tegen Japan duurt onverminderd voort en Nederlands-Indië moet nog worden bevrijd. Op 6 augustus 1945 valt de atoombom op Hirosjima en drie dagen later een op Nagasaki.
Japan tekent de volledige overgave op 14 augustus 1945.
De Tweede Wereldoorlog is ten einde gekomen. Nederlands-Indië is vrij.

In 1947 overleed de moeder van mijn vader, wat inhoudt dat ik geen van mijn beide oma's heb gekend.

Juliana, koningin der Nederlanden

Op 4 september werd prinses Juliana in Amsterdam tot koningin ingehuldigd. Op het balkon van het paleis op de Dam maakt koningin Wilhelmina haar troonsafstand aan het Nederlandse volk bekend en ze besloot met de woorden:
Met vertrouwen zie ik u toekomst tegemoed onder de zorgende leiding van mijn innig geliefd kind. God zij met u en de koningin en ik acht mij gelukkig met u allen te kunnen uitroepen: leve de koningin, hoera, hoera, hoera.
Terwijl zij deze laatste woorden uitspreek zakt haar bovengebit naar beneden, waardoor er enige vervorming van de door haar uitgesproken woorden ontstaat.
Op 27 december 1949 tekent koningin Juliana de soevereiniteitsoverdracht, Indonesia Merdeka. Indonesie is een zelfstandige republiek geworden.

We zijn nu bijna aan het eind gekomen van de geschiedenis van de familie Kortland en de tijd waarin zij leefden.
Ik hoop dat de lezer zich een beeld heeft kunnen vormen over een familie in een periode van zo'n 150 jaar, 1800 tot 1950.